ذکر امروز
معرفی کتاب

کتاب «نقشه راه اقتصاد مقاومتی در بیانات مقام معظم رهبری» در راستای تبیین مفهوم و بیان الزام‌ها و ارکان اقتصاد مقاومتی که مشتمل بر بیانات، رهنمودها و سیاست‌های امور اقتصادی رهبری است، در سه بخش و 10 فصل به همت ابراهیم زارعی گردآوری و از سوی انتشارات ایران منتشر شده است.

امکانات جانبی


حمایت می کنیم
استاد مطهری به عنوان یک اسلام شناس و متفکر جامع در معارف دینی بودند. و ازجمله ابعاد این جامعیت، دیدگاه ها و نظراتی است که استاد در مورد اقتصاد اسلامی ابراز داشته اند. گرچه ورود ایشان به مباحث اقتصادی با تاخیر انجام شد و سال های آخر عمر مبارک خود را به ابراز این نظرات پرداختند، اما این نکته را باید گفت که: در عین حال ورود ایشان به مباحث اقتصادی مبارک و بااشراف و تسلط کامل نسبت به این مسایل همراه بود.

یکی از آثاری که از ایشان به جا مانده است «بررسی اجمالی مبانی اقتصاد اسلامی» است. البته این اثر به صورت تالیف نیست، بلکه به صورت یادداشت هایی پراکنده از استاد شهید مطهری است که، بعدها توسط یکی از آقایان جمع آوری و تدوین شده و به صورت یک کتاب درآمده است. این کتاب نشان می دهد که شهید استاد مطهری نیز نظریه ی اقتصادی نسبت به اقتصاد سوسیالیستی مارکس دارد و هم نظر انتقادی نسبت به اقتصاد سرمایه داری.

ایشان علاوه بر انتقادات، دیدگاه های خود را در خصوص اقتصاد اسلامی ارایه داده اند، گرچه به این کتاب از جهت یادداشت هایی که به آن اضافه شده است، انتقاداتی نیز وارد است و همین طور از این جهت که یادداشت های به جا مانده از استاد به صورت تالیف درآمده، اشکالاتی وارد می شود، چراکه این تصور را در ذهن خواننده ی کتاب پدید می آورد که آن اثر، اثر شهید مطهری است و باید در این زمینه تامل بیش تر نمود، چراکه یک محقق آن هم در سطح استاد فرزانه ای؛ مانند علامه شهید مطهری ممکن است یادداشت هایی را برای خود داشته باشند که راضی به انتشار آنها بدون بازنگری و تامل نبوده باشند.

اما در مجموع، این کتاب رابطه ی اقتصاد و دین را به خوبی و زیبایی هرچه تمام بیان می کند و می گوید که: «این دو یک رابطه ی مستقیم و یک رابطه ی غیرمستقیم از طریق اخلاق دارند.» و در عین حال اقتصاد را به دو اقتصاد نظری و دستوری تقسیم می نماید. البته در این جا نکته ای که لازم است مطرح شود این است که، در این کتاب آمده که اقتصاد علمی نمی تواند تحت تاثیر اقتصاد دینی قرار گیرد و این مسئله با دیدگاه های شهید مطهری در دیگر آثارشان در تعارض قرار می گیرد.

چه این که میان علوم محض؛ مانند فیزیک، شیمی و علومی که به گونه ای در عرصه ی زندگی پدید می آیند و تحت تاثیر شرایط انسانی قرار گرفته و به عنوان علوم انسانی نامیده می شوند، تفاوت وجود دارد. علوم انسانی ناگزیر از بستری بهره برداری می کند که افکار، ارزش ها، عقاید و رفتارهای انسانی آن بستر را فراهم می سازند. و تعبیر این که این علوم نمی توانند به اصطلاح، اسلامی و غیراسلامی باشند، با سایر نظرات استاد شهید مطهری مغایرت دارد.

شهید مطهری در مورد اقتصاد نظری یا توصیفی می گوید که: «یک نوع قواعد تکوینی و طبیعی، حاکم بر روابط انسان ها می باشد که ناشی از روابط عِلّی و معلولی بین آنها نبوده، و از این نظر شبیه به قواعد حاکم بر طبیعت است که علوم تجربی از آن صحبت می کند. و کشف و بیان چگونگی این قوانین، علم اقتصاد طبیعی یا نظری و توصیفی را تشکیل می دهد.» به نظر می رسد این سخن استاد تحت تاثیر اقتصاد فیزیوکراتی شکل گرفته است، چراکه آنها نیز قوانین حاکم بر اقتصاد را قوانین طبیعی تلقی می کنند. و حال آن که علما و اندیش مندان علم اقتصاد به این نتیجه رسیده اند که قوانین طبیعی در اقتصاد جایی نداشته و آنچه از قوانین علم اقتصاد مطرح می باشد، قوانینی هستند که در یک بستر اجتماعی خاص شکل می گیرند و قابل استنباط هستند.


ادامه مطلب...

نوع مطلب : اقتصاد مقاومتی، 
برچسب ها : دیدگاه های اقتصادی، استاد مطهری، اقتصاد،
پنجشنبه 31 خرداد 1397 :: نویسنده : ربیعی
اقتصاد مقاومتی راهبردی کلی واساسی برای پیشرفت اقتصاد است.از شاخصه های مهم اقتصاد پیشرفته “مقاوم بودن” آن در برابر نوسانات وفشارهای داخلی وخارجی است،مردمی کردن اقتصاد واینکه مردم درامور اجرایی کشوربه ویژه اقتصادی مشارکت فعال ومثبت داشته باشند.

در میان آثار استاد مطهری اجمالاً به این موضوعات اشاره شده است .عزم همان اراده وهمت است که در عمل به اجرا گذاشته می شود وآنگاه که انسان به مرحله رشد اندیشه وتفکر می رسد از این موهبت الهی نیز برخوردار است .

به تعبیر استاد شهید «انسان میوه درخت طبیعت است ،میوه درخت دنیاست،تمام امکاناتی که برای ما انسانها موجود است،در طبیعت ودنیا موجود است،برای ما خوب شدن در دنیا امکان دارد (بستگی به نوع انتخاب ومیزان همت واراده مادارد) وسایل بد شدن و بدتر شدن هم باز در دنیا موجود است، ما که در این دنیا هستیم، بر روی درخت طبیعت ودنیا هستیم ،میوه این درخت هستیم ،اگر عبادت کنیم مثل میوه ای که می رسد،رسیده می شویم و اگر گناه کنیم مانند میوه ای که آفت زده می شود،آفت زده می شویم.»عزم واراده پیش نیاز تحرک وعمل است ،ایجاد فرصتها نیز تلنگری است برای دست یافتن به هدف مورد نظر،عزم ملی در تغییر نگرش نسبت به زندگی وامور معاش،عزم ملی در دفاع از منافع مکتب اسلام ،از حریم کشورداری است.(آزادی معنوی ص۶۶)

مردم یکی از بخشهای اقتصاد مقاومتی به شمار می روند که بدون توجه به نقش اساسی آنها برنامه ریزی ومدیریت اقتصادی میسر نخواهد بود.انسان یک عامل محوری در همه ابعاد و وجوه جامعه از جمله فرایندهای اقتصادی است .زیرا از یک طرف قدرت مدیریت نظام و تخصیص منابع را دراختیار دارد واز طرف دیگر با نیروی کار خود به تصمیم های اتخاذ شده خود جامه عمل می پوشاند .

این پیشرفت وموفقیت ویا حتی شکست جوامع بستگی تمام وکمال به کم وکیف انسانی جامعه دارد ،اما نقش اصلی واساسی مردم در اقتصاد مقاومتی در مدیریت مصرف جلوه می کند و اگر مردم به مصرف کالاهای داخلی ودوری از اسراف تمایل پیدا کنند ،بسیاری از فشارهای خارجی کاهش می یابد وکسب وکار داخلی رونق پیدا می کند.

شهید مطهری جهاد اسلامی را صِرف شمشیر زدن وبا دشمن جنگیدن را شرط نمی داند ،بلکه هر عملی است که انسان را ازضعف ایمان به یقین واعتقاد راسخ رهنمون می شود.امروز جهاد یعنی تبلیغ وترویج فرهنگ اسلام با برنامه های جامع وجذاب وجهاد یعنی درگیری در تعبیرمعنوی آن جهاد با نفس را معنی می نماید.(ازادی معنوی ص۱۶۴)

استاد مطهری احترام به عمل ،احترام به کار وکوشش، آن هم سخت کوشی وجهاد وبه تعبیر قران ” هرگونه توجه به زندگی را منافی عبادت وخداپرستی می دانستند “.

پیامبراکرم(ص) فرمودند:«الکارُعلی عیالهِ کالمجاهدِ فی سبیل الله»«یعنی آن کسی که در راه اداره عائله خودش زحمت می کشد،مثل کسی است که در راه خدا شمشیر می زند».

پیغمبر اسلام با هرنوع گداصفتی،کلاشی وکِل برمردم بودن سخت مبارزه کرده است وفرموده اند:«ملعونُ مَن القی کلهُ علی الناس»«یعنی از رحمت خدا به دور است کسی که سنگینی بار زندگی خودش را به دوش دیگران می اندازد»ودر جای دیگر می فرمایند:« اصلحوا دنیاکم واعملوا لاخرتکم کانکم تموتون غداً»«یعنی در کارهای دنیوی  خودتان مصلح باشید ،کار صحیح ودرست بکنید ودنیای خودتان را سروسامان بدهید(مصلح باشید غیر از حریص بودن وپول پرست بودن است)،اما نسبت به آخرت آن طور فکر کنید که گویا همین فردا دارید رخت برمی بندید.

فاطمه تهامی



نوع مطلب : اقتصاد مقاومتی، 
برچسب ها : اقتصاد مقاومتی، استاد مطهری، مدیریت جهادی،
دوشنبه 10 خرداد 1395 :: نویسنده : ربیعی
اقتدار نظام اقتصادی :
اسلام می خواهد که غیر مسلمان بر مسلمان تسلّط و نفوذ نداشته باشد. این هدف، هنگامی میسّر است که ملّت مسلمان در اقتصاد نیازمند نباشد و دستش به طرف غیرمسلمان دراز نباشد و الّا نیازمندی ملازم است با اسارت و بردگی ولو آن که اسم بردگی در کار نباشد. هر ملّتی که از لحاظ اقتصاد دستش به طرف ملّت دیگر دراز باشد، اسیر و برده او است و اعتباری به تعارف های دیپلماسی معمولی نیست.

به قول نهرو، ملّتی مستقل است که جهش اقتصادی داشته باشد. علیعلیه السلام می فرماید: محتاج هرکه شوی، اسیر او خواهی بود. بی نیاز از هرکه گردی، با او برابر خواهی شد، و هرکه را مورد نیکی و احسان خود قرار دهی، فرمانروای او خواهی شد. اگر ملّتی کمک خواست و ملّتی دیگر کمک داد، خواه ناخواه اوّلی برده، و دومی آقا است. چقدر جهالت و حماقت است که آدمی ارزش سلامت بنیه اقتصادی را درنیابد و نفهمد اقتصاد مستقل یکی از شرایط حیات ملّی است .

اقتصاد مقاومتی از نگاه شهید مطهری
تولید ملی و رشد اقتصادی : یکی از اصولی که در اقتصاد باید درنظر گرفت، اصل تزیید ثروت ملّی و تکثیر تولید است؛ یعنی اقتصاد سالم آن است که جریان ثروت و منابع اوّلیه به نحوی باشد که بر ثروت که یگانه وسیله مادّی و پایه ای از پایه های زندگی است بیفزاید و قدرت ملّی را در تحصیل وسایل مادّی و معنوی زندگی مضاعف کند و این مشروط به دو شرط است: یکی این که منابع ثروت آزاد باشد و دچار حبس و توقّف نشود؛ دیگر این که فعّالیت، آزاد و محترم باشد؛ یعنی ثمره فعّالیت به فعال برگردد .

در این جا دو مطلب است: یکی این که تزیید سرمایه ملّی یا شخصی به چه نحو و چه کیفیتی باشد. معمولاً اقتصادیون ، تمایلات و خواسته های بشر را، ولو خواسته های مصنوعی و انحرافی، سرچشمه در آمد می دانند؛ ولی اسلام، مسأله تقاضا را به هر نحو باشد، سرچشمه در آمد مشروع نمی داند. آن را کنترل می کند و به علاوه، پاسخ گفتن به این تقاضاها را غیرمشروع می داند؛ ولی مادّیون اقتصادی حتّی تقاضای نامشروع مثل اعتیاد به مواد مخدّر ایجاد می کنند تا راه در آمد خود را باز کنند.

منبع : نظری به نظام اقتصادی اسلام ، مرتضی مطهری ،چاپ پنجم ص ۲۲، ص۲۰۶ و۲۰۷



نوع مطلب : اقتصاد مقاومتی، 
برچسب ها : اقتصاد مقاومتی، استاد مطهری،
پنجشنبه 30 اردیبهشت 1395 :: نویسنده : ربیعی
اسلام دو نوع پیوند با اقتصاد دارد: پیوند مستقیم از طریق یك سری مقرّرات اقتصادی دربارة مالكیت، مبادلات، مالیات‏ها و... و مباحث مفصل در تحت عنوان كتاب بیع، اجاره، ارث و وقف و... . پیوند غیر مستقیم از طریق اخلاق مانند سفارش به امانت، عدالت، احسان و منع دزدی و خیانت و رشوه.

مباحث اقتصادی به شكل عام آن، دارای سابقة بسیار طولانی است و كتاب‏های عقاید اقتصادی به طور معمول از افكار افلاطون و ارسطو در قبل از میلاد مسیح و از فارابی و ابن خلدون و سن توما در قرون وسطا یاد كرده و در نهایت، اندیشه‏های مركانتالیست‏ها و فیزیوكرات‏ها را در جایگاه بنیانگذاران دانش اقتصاد به شكل جدید آن می‏دانند.

مباحث اقتصادی، بین دانشمندان و متفكّران اسلامی، به صورت پراكنده و نیز به صورت موضوعی و بیش‌تر با صبغة فقهی به چشم می‏خورد؛ امّا اقتصاد اسلامی به گونه كلاسیك آن سابقة دیرینی ندارد. نخستین كسی كه بحث اقتصاد را به صورت جدّی در عرصه علوم اسلامی مطرح كرد، شهید بزرگوار صدر بود كه با كتاب ارزشمند اقتصادنا، تحوّلی را در این زمینه پدید آورد و حتی در بین دانشمندان اهل سنّت نیز جای خود را باز كرد. در ایران، قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، متفكّرانی چون شهید بهشتی و شهید مطهری به مناسبت، مطالبی را در بحث اقتصاد طرح كرده‏اند.

یكی از ویژگی‏های شهید مطهری این بود كه به مسائل اجتماعی حسّاسیت خاص داشته، هرگاه با پدیده‏ای مواجه می‏شد كه ذهن متفكّران زمان خود را به خود مشغول كرده بود، با تلاش و پیگیری خاصّ خود، به تحقیق دربارة آن می‏پرداخت. در بحث اقتصاد، وی چند كتاب مستقل نگاشته و در سایر تألیفات خود نیز به مناسبت بدان پرداخته است. در این مقاله، با استفاده از آثار استاد، سعی برتبیین اندیشة اقتصادی آن بزرگوار دربارة نظام اقتصادی اسلام مطابق با ادبیات فعلی می‏پردازیم.نكتة قابل توجّه در این مطالعه این است: در وضعی كه نگرش اكثر فقیهان به اقتصاد، از زاویة خرد و حلّ مسائل فردی بوده، شهید مطهری معتقد به نظام‏مند بودن اسلام در همة عرصه‏ها و از جمله اقتصاد بوده است.

قلمرو دین در امور دنیایی
به‌طور كلّی درباره حوزه دخالت دین در امور دنیا، دیدگاه‏های گوناگونی وجود دارد. برخی، مأموریت پیامبران را صرفا" پرورش ابعاد روحی و تربیتی انسان دانسته، به دین اقلّی معتقدند و می‏گویند: خداوند، سامان دادن امور دنیایی آدمیان را به خودشان واگذاشته است و به تعبیر برخی از اینان، «ابلاغ پیام‏ها و انجام كارهای اصلاحی و تكمیل دنیا در سطح مردم دور از شأن خدای انسان و جهان است و تنزّل دادن پیامبران به حدود ماركس‏ها، پاستورها و گاندی‏ها یا جمشید و بزرگمهر و همورابی است»

وی در بخش دیگری از مقالة خود گفته است:آن‌چه در هیچ یك از سرفصل‏ها و جاهای دیگر دیده نمی‏شود، این است كه گفته شود آن را فرستادیم تا به شما درس حكومت و اقتصاد و مدیریت اصلاح امور زندگی دنیا و اجتماع بدهد .

برخی از نویسندگان معاصر نیز با این بیان كه «دین، اصلا" در تدبیر دنیا دخالت نكرده و آن را به عقلا وانهاده است»، به تبیین این دیدگاه می‏پردازند . هرچند در این دیدگاه نیز توسعه و رفاه، امری مطلوب به شمار می‏آید، دین در این امر دخالت نمی‏كند و چارة كار به خود مردم واگذار شده است.

عدّه‏ ای دیگر بر خلاف گروه اوّل معتقدند كه شریعت در برابر دنیای انسان‏ها نیر بی تفاوت نبوده، همة عرصه‏های حیات فردی و جمعی آدمی را در بر می‏گیرد و برای همة مناسبات و تعاملات اجتماعی و تحرّكات فردی او پیام مشخّصی دارد. به اعتقاد اینان، اصولا" آباد كردن آخرت از طریق دنیا امكان‏پذیر است. این گروه، خود به دو دسته تقسیم می‏شوند: گروهی از آنان به رغم پذیرش شمول شریعت، در تبیین مسائل اجتماعی و اقتصادی دین، نگرش خُرد داشته، به نظام‏مند بودن شریعت معتقد نیستند. این نگرش كه وجه غالب فقه را تشكیل می‏دهد، به دنبال پاسخگویی به شبهات و مسائل مقلّدان است و هر گاه از آنان دربارة مسأله‏ای اقتصادی مثلا"پرسشی شود، در مقام پاسخ به آن بر می‏آیند بدون این كه جایگاه آن در كلّ نظام اقتصادی اسلام در نظر گرفته شود.

در مقابل، عدّة دیگری نیز از جامع‌انگاران شریعت، نظام‏مند بودن آن را معتقدند و می‏گویند: اسلام دارای نظام اقتصادی است كه هماهنگ با نظام سیاسی و فرهنگی و ... در صدد تحقق اهداف عالیه نظام است (رشاد،1379: در كتاب ماهیت و ساختار اقتصاد اسلامی، ص14و15). همان طور كه در مقدّمه اشاره شد، شهید صدر از بنیانگذاران این تفكّر بوده است.


ادامه مطلب...

نوع مطلب : اقتصاد مقاومتی، 
برچسب ها : استاد مطهری، اندیشه اقتصادی، اقتصاد اسلامی،
چهارشنبه 25 فروردین 1395 :: نویسنده : ربیعی
اسلام دو پیوند با اقتصاد دارد: مستقیم و غیر مستقیم.

پیوند مستقیم اسلام با اقتصاد از آن جهت است كه مستقیماً یك سلسله مقررات اقتصادی درباره مالكیت ، مبادلات ، مالیاتها، حجرها، ارث، صدقات، وقف، مجازات های مالی یا مجازاتهایی در زمینه ثروت و ... دارد.

اسلام كتاب "البیع، الاجاره ، كتاب الوكاله، كتاب الرهن، كتاب الارث ، كتاب الهبه، كتاب الوقف" دارد و از طرف دیگر می دانیم اصل "نؤمن ببعض ونكفر ببعض" همانطور كه قرآن كریم می فرماید، مطرود است، علیهذا یا باید اسلام را در بست بپذیریم و یا باید در بست رد كنیم. پیوند غیر مستقیم اسلام با اقتصاد از طریق اخلاق است. در این جهت برخی مذاهب دیگر نیز كم و بیش چنین می باشند.

اسلام مردم را توصیه می كند به امانت، عفت، عدالت، احسان، ایثار، منع دزدی ، خیانت و رشوه همه اینها در زمینه ثروت است و یا قسمتی از قلمروی این مفاهیم ثروت است. تا حدود مسائل اقتصادی روشن نشود، حدود عدالت، امانت، عفت، احسان و همچنین حدود دزدی، خیانت و رشوه روشن نمی شود.



منبع: نظری به نظام اقتصاد اسلامی اثر استاد مطهری صفحه 17-16



نوع مطلب : اقتصاد مقاومتی، 
برچسب ها : اسلام و اقتصاد، استاد مطهری، اقتصاد اسلامی،
دوشنبه 20 اردیبهشت 1395 :: نویسنده : ربیعی
درباره وبلاگ



این ملت راه را پیدا کرده . اصلا محاسباتشان اشتباه است ؛ نمیفهمند چه کار باید بکنند و چه کار دارند میکنند . خب ، اما فشار می آورند ؛ فشار اقتصادی از راه تحریمها . ما باید یک اقتصاد مقاومتی واقعی در کشور بوجود بیاوریم. (بیانات در دیدار جمعی از کارآفرینان سراسر کشور 1389/6/16)
نظرسنجی
به نظر شما برای کارآمدسازی اقتصاد مقاومتی تاکید بر کدام عامل ضروری تر است؟









آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :1
  • بازدید دیروز :1
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic